- Çok anlatılmış ama her zaman anlatılmalı dediğim bu yazıyla başlamak isterim. ” Binlerce deniz yıldızının karaya vurduğu bir kumsalda adamın biri deniz yıldızlarını denize atma çabası içindeymiş başka bir adamda bunu görerek senin bu çaban neyi değiştirecek ki diye sormuş. O da eline bir deniz yıldızı daha alıp denize fırlatarak şu an onun için çok şey değişti demiş…bu hikaye taocu felsefe kitaplarının arkasında geçer. Binlerce kilometrelik bir yolculuk tek bir adımla başlar sözü gibi…” ( E.S. ) Bilimsel bulgular, yapılan her iyilik hareketinin nasıl yankılar yarattığını ortaya koyuyor. Bu bulguların da desteklediği gibi, iyilik yapmak sadece karşı tarafa değil, bizzat iyilik yapanın kendisine de sayısız pozitif etki yaratıyor. Beyindeki mutluluk hormonları (serotonin, dopamin, oksitosin) salınımını artırıyor, stresi azaltıyor, kalp sağlığını iyileştiriyor ve sosyal bağları güçlendiriyor. Kısacası, iyilik iyileştiriyor!
Bu pazar günü insanları harekete geçirecek, hem bireye hem de insanlara fayda sağlayacak fikrim, iyiliğin **”Dalgalanma Etkisi”**ni (bulaşıcı olduğunu) merkeze alan, küçük ve ulaşılabilir eylemlere odaklanmak:
İyilik Hareketi: “Küçük Bir Adım, Büyük Bir Dalga”
Bu pazar, herkesin kolayca uygulayabileceği ve anında pozitif geri dönüş alabileceği, minimum çabayla maksimum etki yaratacak bir “rastgele iyilik” günü ilan edelim. Amaç, iyilik yapmanın ne kadar doğal ve keyifli olduğunu deneyimletmek.
Harekete Geçiren İyilik Önerileri ve Örnekler
İşte bu pazar günü için, kapı komşunuzdan hiç tanımadığınız birine kadar herkesi kapsayacak üç basit eylem kategorisi ve bunlara dair örnekler:
1. “Sanal Olmayan” Bağ Kurma İyilikleri ( Yakın Çevreniz, komşularınız )
İnsanların en çok ihtiyacı olan şeylerden biri değerli ve görülmüş hissetmek. Basit bir etkileşim, büyük bir fark yaratabilir.
- Örnek 1: Komşuya Minik Bir Sürpriz: Apartman/site kapısına, kapı komşusunun kapısına ya da bir arkadaşınızın posta kutusuna “İyi ki Varsın!” yazan küçük bir notla birlikte, basit bir çiçek, bir dilim ev yapımı kurabiye veya bir fincan kahve paketi bırakın. (Karşılık beklememek ve onurunu korumak için, kimden geldiğini belirtmeyebilirsiniz.)
- Örnek 2: “Dinle ve Odaklan” Meydan Okuması: Aile üyelerinizden veya yakın bir arkadaşınızdan, cep telefonunuzu bir kenara koyarak, onu 10 dakika boyunca sadece göz teması kurarak ve lafını kesmeden dinleyeceğinize dair söz verin. (Tamamen odaklanmış bir dinleme, günümüzde nadir bulunan ve çok kıymetli bir iyilik eylemidir.)
2. “Anlık ve Bulaşıcı” İyilikler (Kamusal Alan)
Tanımadığınız birine yapılan basit bir jest, onun da bir başkasına iyilik yapma olasılığını artırarak dalgalanma etkisi yaratır.
- Örnek 3: “Askıda Fatura” veya “Askıda Kitap”: Maddi durumunuz da uygunsa mahallenizdeki küçük bir esnafın (bakkal, fırın, manav) dükkanına gidip, arkadan gelen üç müşterinin hesabını ödeyin ve bunu gizli tutmasını rica edin. Bir çocuk giyim mağazası, ya da bir kırtasiyede, kitapçıda da bu deneyimi hayata geçirirseniz kim bilir jesti yaptığınız çocuğun hayata bakışını değiştirebilir, geliştirebilirsiniz.
- Örnek 4: “Geri Dönüşüm İyiliği”: Sokağınızdaki, parkınızdaki veya plajdaki (eğer yakındaysanız) görünür durumdaki 5 parça çöpü toplayıp doğru şekilde geri dönüşüme atın. Çevresel iyilikler, tüm topluma hizmet eder.
- Örnek 5: “Pozitif Yorum Yağmuru”: Sosyal medyada eleştiriye değil, teşvike odaklanın. Bir sivil toplum kuruluşunun (STK) veya küçük bir işletmenin paylaştığı bir gönderinin altına, onları motive edecek içten ve pozitif bir yorum yazın.
3. “Kendine İyilik” Eylemleri (Bireysel Refah)
İyiliğin bilimsel faydalarından tam olarak yararlanmak için, kendinize karşı nazik olmanız da gerekir.
- Örnek 6: Dijital Detoks ve Minnet: Bu pazar en az bir saat telefonunuzu/bilgisayarınızı kapatın ve bu süreyi sadece minnet duyduğunuz oluşumlar üzerine düşünmeye ayırın. Hatta küçük bir ” Günlük” tutarak sizi mutlu eden 5 şeyi yazın. (Kendine iyilik, başkalarına karşı daha sabırlı ve nazik olmanın en hızlı yoludur.)
- Nezaket, “yücelik” yaratır, mutluluk ve olumlu duygulara ilham verir.
- Basit bir iyilik eylemi bile üç derece uzaklıktaki insanları etkileyebilecek kadar yayılabilir.
- İltifatlar veya rastgele hareketler gibi küçük jestler olumlu bir değişim dalgasını ateşleyebilir.
Bunun bir sebebi var: Psikologların “yükselme” adını verdiği bir duyguya sebep oluyor. Etkileniyorsunuz, ilham alıyorsunuz ve kendinizi daha mutlu hissediyorsunuz.
Ama işte tam da burada işler daha da güzelleşiyor. Bir iyilik yaptığınızda, yardım ettiğiniz kişinin çok ötesinde olumlu bir değişime ilham verirsiniz; sadece bir değil, üç derece daha.
Sosyal bilimciler nezaketin sosyal ağlar aracılığıyla hayal bile edemeyeceğimiz şekillerde yayıldığını keşfettiler. Araştırmaları, basit bir nezaket eyleminin yalnızca alıcıyı etkilemediğini, aynı zamanda üç dereceye kadar uzaklıktaki insanları etkileyen bir dalga etkisi yaratabileceğini gösteriyor. Başka bir deyişle, yerel süpermarketinizde kasiyere nazik bir söz söylediğinizi gören birinin, size nazik davranma olasılığı daha yüksektir ve bu böyle devam eder.
Öyleyse, konuyu biraz açalım. Birine iyilik yaptığınızda – ister bir işte yardımcı olmak, ister güzel bir söz söylemek olsun- bu sadece onun gününü güzelleştirmekle kalmaz. O kişi de kendini iyi hissedebilir ve bu olumlu enerjiyi kendi arkadaşlarına da aktarabilir.
Aynı şey, nazik davranışınızı görenler için de geçerli. Bu kişiler de bunu sosyal çevrelerine yansıtabilirler. Araştırmalara göre, nezaket üçüncü dereceye kadar yayılabilir; yani hiç tanışmadığınız ve asla tanımayacağınız yabancılara bile. Bir dahaki sefere fark yaratmadığınızı düşündüğünüzde bunu hatırlayın!
Nezaket Neden Yayılır?
Uzmanlarımız, sosyal ağlarımızın sandığımızdan çok daha fazla birbirine bağlı olduğunu öne sürüyor. Birinin arkadaşlarını doğrudan tanımayabilirsiniz, ancak nezaketiniz, hepimizi birbirine bağlayan görünmez bağların sayesinde onları yine de etkileyebilir. Sanki hepimiz, iyi ya da kötü her eylemin beklediğimizden çok daha öteye ulaştığı, devasa ve karmaşık bir iyi niyet ağının parçasıyız.
Bir an durup hayal edin: Ya hepimiz her gün nezaket yaymak için bilinçli bir çaba göstersek? Her birimiz tek bir iyi niyet eylemi gerçekleştirsek gençler,yaşlılar, çocuklar, kadınlar, erkekler, şehirler ve hatta ülkeler arasında yayılan bir pozitiflik dalgası yaratarak bir şefkat ağı oluşturur. Potansiyeli bir düşünün – tek bir gülümseme, tek bir yardımsever jest, paylaşılan bir şaka veya düşünceli bir söz çok geniş kapsamlı sonuçlar doğurabilir.
Kim bilir? Belki de küçük bir iyilik hareketi birinin gününü, hatta hayatını değiştirecek kıvılcım olur.
Unutmayın, bilim bize şunu söylüyor: Yaptığınız küçük bir iyilik, hem sizin ruh sağlığınızı hem de gördüğünüz kişinin gününü anında iyileştirir.
Hadi bu pazar günü “Küçük Bir Adım, Büyük Bir Dalga” yaratmaya ne dersiniz? Hangi iyilikle başlayacaksınız?
İyi Pazarlar. İyi ki Varsınız !
Buraya kadar bizleri okuduysanız emeğinize de ayrıca teşekkür ederiz. Olumlu yorumlarınız ve yapıcı eleştirileriniz bize yol gösterecektir. Lütfen bu konuda destek veriniz. Sorularınız için profasortv@gmail.com adresine mail atabilirsiniz.
Kendinize ve çevrenize iyi bakın lütfen. Sağlıcakla, mutlu ve aydın kalmanız dileğiyle.