Geçtiğimiz günlerde bir uzmanlık sorusu için alt katımızdaki eczacı dostumuza uğradığımda, sohbetimiz depresyon ilaçları konusuna geldi. Kendisinden duyduklarım beni hayretler içinde bıraktı: Artık 5-6 yaşındaki çocuklara dahi bu ilaçların sıkça reçete edildiğini söyledi.
Aklıma ilk olarak, ebeveynlerin çocuklarına yeterince zaman ayıramadığı, tek başına hem annelik hem babalık rollerini üstlenmeye çalıştığı Amerika gibi ülkelerin şartları geldi. Belki oralarda, ebeveynin yetersiz kaldığı noktada çocukta depresyon daha küçük yaşlarda gelişebilir diye düşünebilirdim.
Ancak bu konuşmanın hemen ardından, bir pazar günü markette şahit olduğum olay beni daha da düşündürdü: Bahsedilen yaşlarda bir çocuk, markette nelerin alınması gerektiği konusunda ebeveynlerine yüksek perdeden emirler yağdırıyor, ebeveynler de aynı tonda onunla tartışmaya giriyordu. Bu sesli atışmaları kimseyi umursamadan yapabilmeleri, hepimizin ne kadar gergin olduğunun bir göstergesiydi. (Gerçi ben, çocuk markete getirildiyse onun isteklerinin de makul ölçüde yerine getirilmesi gerektiğini savunanlardanım.)
Ne yazık ki, günümüzde yaşam; stres, kaos, rekabet ve sürekli kavga-gürültü ile dolup taşıyor ve bu durum hepimizi geriyor. Herkes çok gergin. Ben de buradan yola çıkarak destek aldığım uzmanlarla birlikte, bu önemli konuda daha fazla farkındalık yaratacak yazılar kaleme almak istiyorum.
Öncelikle, bu konuda sıkıntı yaşayan ebeveynlerin ve çocukların, ilgili branşlardan kimlere danışması, kime gitmesi gerektiği konusuna açıklık getirelim.
Çocuk ve Ergenlerde Ruh Sağlığı İçin Başvurulması Gereken Uzmanlar
Çocuğunuzda sürekli sinirlilik, mutsuzluk, iştah/uyku değişiklikleri, okul reddi veya sürekli yüksek perdeden tartışma gibi davranışlar gözlemliyorsanız, başvurmanız gereken temel uzmanlar şunlardır:
- Çocuk ve Ergen Psikiyatristi: Çocukluk ve ergenlik dönemindeki ruhsal, duygusal ve davranışsal sorunların tanı, tedavi ve ilaçla tedavisinde (gerekiyorsa) tek yetkili tıp doktorudur.
- Klinik Psikolog (Çocuk-Ergen Alanında Uzmanlaşmış): Çocuğun yaşadığı sorunları anlamak ve çözmek için psikoterapi, oyun terapisi gibi terapötik yöntemleri uygular. İlaç yazma yetkisi yoktur, genellikle psikiyatrist ile iş birliği içinde çalışır.
- Çocuk Gelişimi Uzmanı/Pedagog: Özellikle 0-6 yaş aralığındaki çocukların gelişim alanlarındaki (bilişsel, sosyal, duygusal vb.) sorunları değerlendirir ve ebeveynlere rehberlik eder.
Özetle: Sorun ilaç tedavisi gerektirecek boyuttaysa veya tanı konulması gerekiyorsa ilk adres Çocuk ve Ergen Psikiyatristi olmalıdır. Terapi ve davranışsal yönlendirme için ise uzman bir Klinik Psikolog ya da Çocuk Gelişimi Uzmanı ile görüşülmelidir diyor ve hemen devamla bu konu uzmanlarıyla ilgili detayları aşağıda paylaşıyorum.
Psikolog. Terapist, Danışman Farklar Nelerdir?
Hangi ruh sağlığı uzmanının sizin için uygun olduğunu anlayın.
• Psikologlar, terapistler ve danışmanlar farklı eğitim ve yaklaşımlara sahiptir.
• Bir psikoloğun eğitimi, psikoloji bilimi, teorisi ve pratiğine daha derinlemesine girebilir.
• Danışmanlık, daha kısa vadeli ve hedef odaklı olma eğilimindedir ve somut, belirli yaşam zorluklarını ele alır.
• Koçlar ruh sağlığı bozukluklarını tedavi etme eğiliminde değildir.
Terapistler ve danışmanlardan psikologlara, psikiyatristlere, sosyal hizmet uzmanlarına ve koçlara kadar farklı etiketleri ayrıştırmak şöyle dursun, bir terapist bulmak sizin için maddi imkanlarınız elvermiyorsa bizim bu yazılarımı size yol gösterebilir. Birebir karşınızda olunmasa da uzman desteğiyle hazırlanan bloğumuzun amacı da aslında bu.
Her klinisyen türü farklı bir eğitim şeklinden geçer ve her birinin müşterilerine yardım etmek için biraz farklı bir odak noktası ve yaklaşımı vardır. Birkaç temel farkı anlamak, hangi ruh sağlığı uzmanının sizin veya sevdikleriniz için uygun olduğunu belirlemenize yardımcı olabilir.
Ancak konuya girmeden önce, bu ayrımlar hakkında bilgi edinmek kararınızı vermenize yardımcı olsa da, bilgilerden bunalmanıza veya yabani otların arasında boğulmanıza gerek olmadığını belirtmekte fayda var; En önemli olan şey, değişime olan bağlılık ve bir terapistle kurduğunuz bağlantıdır. Kendinizi rahat hissettiğiniz ve bir iş ilişkisi kurabileceğiniz birini bulmak önemlidir – terapiyi iyileştirici ve dönüştürücü yapan şey budur.
Psikologlar, terapistler ve danışmanlar arasındaki farklar
Psikologlar, terapistler ve danışmanlar farklı eğitim ve yaklaşımlara sahip olabilir, ancak hepsi zihinsel, duygusal ve davranışsal sağlığı tedavi eder; Hepsi ileri bir derece, saatlerce eğitim alırlar.
Psikolog
Bir psikolog, felsefe doktorası, doktora veya psikoloji doktorası, Psy.D. gibi bir doktora derecesine sahiptir. Bir psikoloğun eğitimi, psikoloji ve insan davranışı bilimi, teorisi ve pratiğini daha derinlemesine inceleyebilir. Psikoz veya kişilik bozuklukları gibi ciddi akıl hastalıklarını tedavi etme olasılıkları daha yüksek olabilir. Psikolojik ve nöropsikolojik testler yapabilirler. Klinik bağlamın dışında, bir psikolog aynı zamanda akademik veya kurumsal bir ortamda araştırmacı olabilir.
Psikolog; psikolojinin bir veya daha fazla dalında veya alt alanında profesyonel olarak eğitim almış bir kişidir. Eğitim, bir üniversitede alınır ve felsefe , psikoloji veya eğitim alanında doktora derecesine götürür.
Terapist
“Terapist”, ruh sağlığı sorunlarını tedavi eden bir klinisyen için kapsayıcı bir terimdir. Genellikle bu üç kategorinin her biri için bir etiket olarak uygulanır ve halk dilinde kullanılır. Örneğin, terapistler genellikle yüksek lisans derecesine sahiptir, ancak doktora derecesine sahip bir psikolog da terapist olarak adlandırılabilir.
Yüksek lisans düzeyindeki bir terapist için ortak dereceler arasında Lisanslı bir Klinik Sosyal Hizmet Uzmanı, Lisanslı bir Evlilik ve Aile Terapisti bulunur. Yüksek lisans düzeyindeki bir terapistin eğitimi öncelikle tedaviye odaklanabilir, ancak teori, gelişim, toplum ve politikayı da kapsar.
Klinik sosyal hizmet “akıl hastalığı, duygusal ve diğer davranışsal bozuklukların değerlendirilmesi, teşhisi, tedavisi ve önlenmesine odaklanan bir sosyal hizmet uzmanlık uygulama alanıdır.”
Danışman
Danışmanlık daha kısa vadeli, hedef odaklı olma eğilimindedir ve somut, belirli yaşam zorluklarını ele alır. Buna karşılık, diğer profesyonellerle yapılan terapi daha uzun süreli, daha keşfedici ve bütünsel olma eğilimindedir ve akıl hastalığını tedavi eder.
Danışmanlar genellikle evlilik, bağımlılık, yas veya istismar gibi belirli bir alanda uzmanlaşırlar. Örneğin, uyuşturucu ve alkol danışmanlığı, sertifikalı kişilerin müşterilerin alkol ve madde kullanım bozukluklarından kurtulmalarına yardımcı olduğu yaygın bir danışmanlık şeklidir.
Danışmanlar için ortak dereceler arasında Lisanslı Ruh Sağlığı Danışmanı, Lisanslı Profesyonel Danışman bulunur.
Profesyonel danışmanlar “insanların kişisel içgörüler kazanmalarına, stratejiler geliştirmelerine ve yaşamın her alanında karşılaştığımız sorunlara ve zorluklara gerçek çözümler bulmalarına yardımcı olur. Eğitimli ve sertifikalı profesyoneller olarak, bunu müşterileri tanıyarak, güvenli, olumlu ilişkiler kurarak ve müşterilere fayda sağlayacağına inandıkları araç ve teknikleri önererek başarırlar.”
Terapistler ve Yaşam Koçları Arasındaki Fark
Terapi ve koçluk farklı yapılardır. Terapistler akıl hastalığını teşhis edebilir ve tedavi edebilir, duygusal ve davranışsal sorunları ele alabilir, geçmişi keşfedebilir ve danışanların daha fazla mutluluk ve tatmin elde etmelerine yardımcı olabilir.
Koçlar ruh sağlığı bozukluklarını tedavi etme eğiliminde değildir. Bunun yerine, büyümeye devam etmeleri ve belirli hedeflere ulaşmaları için nispeten daha yüksek işlevli bireylere yardımcı olurlar. Terapi daha uzun vadeli olma eğilimindeyken, koçluk daha kısa vadeli olma eğilimindedir, ancak tedavinin uzunluğu her iki ortamdaki amaç ve hedeflere göre değişebilir.
Terapi, ileri bir derece, eğitim ve lisans içerir. Bir alan olarak koçluk düzenlenmemiştir ve eğitim veya lisans gerektirmez; Koçluk çok faydalı olabilir, ancak güvenilir, deneyimli bir birey bulmak önemlidir. Ek olarak, terapi genellikle sigorta kapsamındadır, ancak koçluk değildir.
Terapistler ve Psikiyatristler Arasındaki Fark
Psikologlar, sosyal hizmet uzmanları ve danışmanlar, konuşma terapisinin her türlüsünü uygulayabilirler, ancak akıl hastalığını tedavi etmek için ilaç reçete edemezler. Eğitimli bir doktor olan bir psikiyatrist, hemşire pratisyenleri gibi ilaç reçete edebilir.
Birçok psikolog kendilerini doktor olarak adlandırır. Bununla birlikte, bu derece bir tıp doktoruna değil, bir felsefe doktoruna veya psikoloji doktoruna atıfta bulunur.
Ve sizi de çok sıkmadan bu yazıyı burada noktalıyorum. Sizlere mutlu, stressiz ( Nasıl olacaksa ) harika günler diliyorum.